Naukowcy z trzech wiodących ośrodków amerykańskich porównali sprawność umysłową osób ze źle kontrolowanym nadciśnieniem oraz tych, u których ciśnienie tętnicze krwi unormowało się dzięki diecie, aktywności fizycznej i stosowaniu leków. Wykorzystano dane pochodzące z obserwacji prawie 2,3 tys. weteranów wojskowych, prowadzonych od 1963 r. (VA Normative Aging Study). Począwszy od 1993 r. do badań kontrolnych mężczyzn włączono testy neuropsychologiczne. Końcową kohortę stanowiło 357 mężczyzn w wieku od 52 do 85 lat (średnia wieku 67 lat), bez objawów demencji i innych poważnych problemów zdrowotnych (m.in. cukrzycy i chorób serca).
Okazało się, że mężczyźni z niekontrolowanym nadciśnieniem byli 2,4 razy bardziej narażeni na pogorszenie zdolności werbalnych i średnio 1,3 razy częściej mieli problemy z pamięcią krótkoterminową niż osoby bez nadciśnienia lub z nadciśnieniem dobrze leczonym. Różnice pomiędzy badanymi grupami powiększały się wraz z wiekiem pacjentów. 80-latkowie z niewyrównanym nadciśnieniem znajdowali o siedem mniej słów bliskoznacznych do słów podanych przez badaczy i przypominali sobie o 2 słowa mniej z niedawno zapamiętywanej listy niż ich rówieśnicy, którzy byli właściwie leczeni.
Według badaczy, bardzo prawdopodobne jest, że nadciśnienie tętnicze wpływa na przyspieszenie niekorzystnych, związanych ze starzeniem zmian w mózgu, zwłaszcza w płatach czołowych.
Już wcześniej donoszono o negatywnym wpływie nadciśnienia na inne funkcje poznawcze, takie jak: uwaga, myślenie abstrakcyjne i funkcje wzrokowo-przestrzenne. Wiadomo też, że nadciśnienie jest jednym z czynników ryzyka otępienia naczyniopochodnego, będącego drugim co do częstości, po chorobie Alzheimera, schorzeniem otępiennym. W otępieniu naczyniopochodnym dominują właśnie zaburzenia funkcji poznawczych, do których zaliczane są zdolności werbalne i pamięć.

Źródło: Neuropsychology 2005, 19: 770-777.