Wcześniejsze badania wskazywały na ścisły związek między stosowaniem diety śródziemnomorskiej i zmniejszoną zachorowalnością na choroby sercowo-naczyniowe oraz śmiertelnością z przyczyn krążeniowych. Naukowcy z Uniwersytetu w Nawarze (Hiszpania) postanowili sprawdzić, czy dieta śródziemnomorska pełni podobną protekcyjną funkcję w odniesieniu do cukrzycy.
W celu przeanalizowania potencjalnej zależności zaprojektowano prospektywne badanie kohortowe z udziałem ponad 13 tysięcy osób niechorujących na cukrzycę, które ukończyły studia na nawarskim uniwersytecie. Średnia ich wieku wyniosła 38 lat. Przez średnio 4,4 roku uczestnicy badania regularnie wypełniali szczegółowe kwestionariusze dotyczące stanu ich zdrowia, stosowanej diety i stylu życia. W ankiecie uwzględniono 136 rodzajów pokarmów, a także metody przyrządzania posiłków i ewentualne stosowanie suplementów diety.
Za najważniejsze spostrzeżenie autorzy badania uznali fakt, iż u osób ściśle przestrzegających diety śródziemnomorskiej ryzyko cukrzycy typu 2 zostało obniżone aż o 83 proc. Wielkość redukcji zdecydowanie przekroczyła oczekiwania badaczy. W szacowaniu ryzyka u początkowo zdrowych uczestników badania uwzględniono m.in.: płeć, wiek, indeks masy ciała, aktywność fizyczną, liczbę godzin w tygodniu spędzanych w pozycji siedzącej, palenie papierosów, rodzinne obciążenie cukrzycą oraz występujące w przeszłości epizody nadciśnienia tętniczego. Okazało się, że korzystny wpływ diety śródziemnomorskiej był tak samo duży u osób ze stwierdzonymi czynnikami ryzyka cukrzycy, jak u osób w żaden sposób nie predysponowanych do rozwoju tej choroby.
Według badaczy, za ochronne właściwości diety śródziemnomorskiej odpowiada przede wszystkim duża ilość spożywanego błonnika i tłuszczów roślinnych, małe spożycie kwasów tłuszczowych trans oraz umiarkowane spożycie alkoholu. Bardzo istotnym elementem protekcyjnym jest częste stosowanie oliwy z oliwek, która może być używana do gotowania, smażenia, smarowania pieczywa oraz przyrządzania sałatek.
Wcześniejsze, zakrojone na mniejszą skalę badania wykazywały, że u osób odżywiających się zgodnie z założeniami diety śródziemnomorskiej notowane są niższe stężenia osoczowe markerów zapalnych i markerów dysfunkcji śródbłonka, wyższe są u nich natomiast poziomy adiponektyny, która wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwmiażdżycowe, a także zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę.

Źródło: BMJ, 30 maja 2008 (online).