W grupie urządzeń do przechowywania leków znajdują się przede wszystkim chłodziarki z rejestratorami temperatury, chłodziarki i witryny chłodnicze dla leków i specyfików, które wymagają niskich temperatur, zamykane szafy, kasety i sejfy przeznaczone do przechowywania środków silnie działających, trucizn i substancji psychotropowych, odurzających. "Apteka jest zobowiązana do posiadania stref chłodniczych z temperaturą od 8 do 15 stopni Celsjusza, a także lodówek, w których leki są przechowywane w temperaturze od 2 do 8°C. Ponadto konieczne jest wyposażenie placówki w takie urządzenia, jak sejfy oraz zabezpieczone przed niepowołanym otwarciem kasety, w których przechowywane są leki psychotropowe i narkotyki. Wyjątkiem są placówki, które uzyskały zgodę wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego na wyłączenie z asortymentu tych leków" - wymienia konieczne wyposażenie apteki Michał John z Polskiej Grupy Farmaceutycznej.
Kwestie prawne dotyczące urządzeń, w jakie powinna być wyposażona apteka, reguluje rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz.U. z 14 października 2002 r.), na podstawie art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2001 r., nr 126, poz. 1381 oraz z 2002 r., nr 113, poz. 984, nr 141, poz. 1181 i nr 152, poz. 1265).

Nowe i używane

Urządzenia te kupowane są w specjalistycznych sklepach AGD, ogólnodostępnych marketach, hurtowniach (na przykład apteki należące do ACP Pharma zaopatrywane są przez hurtownię farmaceutyczną ACP Pharma), z drugiej ręki lub też kierownicy placówek składają zamówienie w firmach zajmujących się kompleksowym wyposażeniem aptek w niezbędny sprzęt (m.in. Eprus, Ikafarm).
W aptekach można znaleźć lodówki i chłodziarki większości znanych marek, m.in. Polar, Liebherr, Beko. Farmaceuci zazwyczaj kupują sprzęt na długie lata. Jak wynika z wypowiedzi poznańskich aptekarzy, urządzenia są w większości przypadków bezawaryjne. "Dwukomorową szafę chłodniczą, w której możemy ustawiać dwie różne temperatury w zależności od zaleceń producentów leków, i lodówkę kupiliśmy kilkanaście lat temu w sklepie ze sprzętem AGD. Oba urządzenia są marki Polar i jak na razie nic się z nimi złego nie dzieje. Nie ma żadnych problemów, sprawdzają się w naszej aptece" - mówi Jolanta Sawicka, kierownik apteki Słowiańska w Poznaniu.

Duży wybór

A co możemy spotkać w ofercie firm zajmujących się kompleksowym wyposażeniem aptek?
"Mamy trzy modele tradycyjnych witryn chłodniczych firmy Snajge. Wychodząc naprzeciw potrzebom naszych klientów, stworzyliśmy do tego rodzaju chłodziarek organizer farmaceutyczny Farma-Org, który znacznie ułatwia przechowywanie leków w należytym porządku i zwiększa efektywność wykorzystania chłodziarki" - mówi Mariola Gach z działu marketingu i sprzedaży Eprus. Dla bardziej wymagających klientów Eprus proponuje nowoczesną chłodziarkę farmaceutyczną Farma Term2. "Ma ona 10 szuflad z kompletnym systemem organizacyjnym i opisowym, który pozwala na trzykrotne zwiększenie powierzchni składowania leków. Ponadto posiada takie rozwiązania, jak: rejestrator temperatury, rejestracja czasu trwania przerw w zasilaniu, sygnalizacja przekroczenia zadanej temperatury minimalnej i maksymalnej, podłączenie do komputera i możliwość archiwizacji danych" - dodaje Mariola Gach.
Natomiast spółka Ikafarm poleca swoim klientom witryny chłodnicze firmy Liebherr, Gorenje oraz Beko. "Witryną cieszącą się największą popularnością wśród właścicieli aptek jest niewątpliwie Liebherr FKS 3602. Swoją popularność zyskała dzięki niezawodności oraz możliwości zastosowania prostego systemu segregacji leków. Ze względu na atrakcyjną cenę wielu aptekarzy kupuje Gorenje RV 2906" - przybliża ofertę Robert Prajs z Ikafarm. Interesującą propozycją jest również powstała w wyniku fuzji technologii dwóch liderów w swoich dziedzinach: firmy Liebherr, prestiżowego producenta chłodziarek oraz firmy ICAS, producenta profesjonalnych systemów szufladowych przechowywania leków - chłodziarka szufladowa Thermika Max. Chłodziarka wyposażona jest w 10 w pełni wysuwanych szuflad z ażurowym dnem, pozwalającym na swobodny przepływ powietrza. Urządzenie umożliwia na oddzielenie w dowolny sposób poszczególnych partii leków za pomocą przegródek.
Jeśli chodzi o urządzenia do przechowywania środków odurzających i substancji psychotropowych, firmy oferują aptekom sejfy kluczowe, szyfrowe i elektroniczne o różnych pojemnościach, posiadające certyfikat Instytutu Mechaniki Precyzyjnej w Warszawie, oraz tanie kasety (sejfy niecertyfikowane) z zamkiem na klucz.
"Najlepiej sprawdzają się oczywiście te urządzenia, które spełniają wymogi techniczne, rynkowe oraz prawne, jakim musi sprostać dzisiejsza apteka. Większość producentów doskonale zdaje sobie z tego sprawę, dlatego też produkty oferowane na naszym rynku są dostosowane do takich potrzeb" - zapewnia Tomasz Kozłowski, dyrektor marketingu ACP Pharma.

Liczy się cena

Podstawowym kryterium, jakim kieruje się znaczna część właścicieli aptek przy zakupie wyposażenia swoich placówek jest koszt urządzenia. "Nasi klienci niestety bardzo często kierują się niską ceną, co - jak wiemy - nie zawsze idzie w parze z jakością. W ofercie mieliśmy witryny, które pod względem cenowym stanowiły bardzo ciekawą propozycję, jednak podczas eksploatacji, zwłaszcza w trakcie gorącego lata, bardzo często ulegały awariom" - przestrzega przed pochopnym podejmowaniem decyzji o wyborze konkretnego modelu Robert Prajs. Specjaliści odradzają również kupowanie używanych urządzeń chłodniczych bez przeprowadzonego przeglądu serwisowego.
Są jednak i tacy właściciele aptek, którzy szukają innowacyjnych rozwiązań. Coraz powszechniej zwracają też uwagę na estetykę chłodziarki, gdyż bardzo często znajduje się ona w części ekspedycyjnej apteki, a zatem musi dobrze się prezentować.
Zdaniem dostawców urządzeń, właściciele aptek przy zakupie nowych witryn chłodniczych powinni brać pod uwagę kryterium usterkowości (najprościej i najszybciej takie informacje uzyskać w serwisach urządzeń chłodniczych). Przed podjęciem decyzji o wyborze urządzenia chłodniczego warto też sprawdzić, czy jest możliwość zastosowania w nim modułu ułatwiającego dostęp do danego leku. "Myślę, że w przyszłości, biorąc pod uwagę kłopoty z naborem personelu, zainteresowanie właścicieli aptek coraz częściej zwracać się będzie ku automatom aptecznym z modułem chłodniczym" - prognozuje Robert Prajs.
Jaką kwotę trzeba przeznaczyć na nowe urządzenia? "Ceny tradycyjnych witryn, w zależności od modelu, kształtują się w przedziale 1,4 do nieco ponad 1,8 tysiąca złotych. Na organizer farmaceutyczny trzeba przeznaczyć blisko 700 złotych. Natomiast koszt chłodziarki farmaceutycznej Farma-Term waha się od 2 do blisko 7 tysięcy złotych. Sejf to wydatek od ponad 1,5 do blisko 2 tysięcy złotych. Kasety są tańsze. Można je kupić za mniej niż 200 złotych" - przybliża koszty wyposażenia apteki Mariola Gach. Natomiast w sklepie internetowym Ikafarm przykładowe ceny urządzeń to: blisko 8 tysięcy złotych za chłodziarkę szufladową Thermika Max i ponad 2,5 tysiąca złotych za model Liebherr FKS 5002. Ceny sejfów są uzależnione od modelu, a więc czy jest to sejf kluczowy - najtańszy, szyfrowy czy elektroniczny - najdroższy oraz od pojemności. Na przykład w ofercie Ikafarm znajdziemy sejf kluczowy już za blisko 300 złotych oraz elektroniczny za ponad 1,4 tysiąca złotych.