Wydłużanie życia oraz rozprzestrzenianie się chorób cywilizacyjnych sprawia, że europejskim i amerykańskim lekarzom rodzinnym wciąż przybywa pracy. Przychodnie są oblegane, a pacjenci muszą oczekiwać na wizytę u lekarza w długich kolejkach. Najłatwiej dostępnym dla większości pacjentów personelem medycznym stali się więc pracujący w aptekach farmaceuci. Ponieważ cieszą się oni sporym zaufaniem, a ponadto w społeczeństwie podnosi się poziom świadomości i wiedzy o zdrowiu, w przypadku wielu drobnych schorzeń lekarze okazują się być niepotrzebni.

Poradnia w aptece

Sytuacji tej jako pierwsi wyszli naprzeciw prawodawcy amerykańscy. Przepisy prawne w poszczególnych stanach USA zezwalają na to, aby na terenie aptek otwierać poradnie medyczne, w których odpowiednio przeszkoleni farmaceuci mogą przy pomocy pielęgniarek diagnozować i leczyć mniej poważne dolegliwości.
Usługi medyczne świadczone w poradniach przyaptecznych kosztują znacznie mniej, niż wykonywane w tradycyjnych przychodniach lub szpitalach. Łatwy dostęp (również wieczorami i w weekendy), niewygórowane ceny i zaufanie pacjentów sprawiają, że popularność przyaptecznych poradni rośnie w USA niezwykle szybko. Pierwsze tego typu poradnie zostały otwarte w 2000 r. w Minnesocie przez sieć apteczną QuickMedx (w 2002 r. sieć ta zmieniła nazwę na MinuteClinic). Obecnie placówki takie prowadzone są przez 12 różnych firm w 21 stanach. MinuteClinic posiada ponad 160 poradni przyaptecznych, lecz najprężniej rozwijającą się w tym zakresie firmą jest Take Care Health System. Do końca 2008 r. sieć ta planuje posiadanie 1400 przyaptecznych poradni medycznych.

Zadowoleni pacjenci

W ankiecie internetowej przeprowadzonej w 2005 r. przez firmę Harris Poll korzystanie z usług oferowanych przez poradnie przyapteczne zadeklarowało 7 proc. z ponad 2 tys. badanych dorosłych Amerykanów. Wśród nich 92 proc. uznało tę formę świadczenia usług medycznych za wygodną, 89 proc. było usatysfakcjonowanych jakością opieki. Kwalifikacje personelu poradni przyaptecznych zadowoliły 88 proc. pacjentów, a cena usługi 80 proc. z nich. Spośród osób, które dotychczas ani razu nie odwiedziły poradni przyaptecznej 41 proc. zadeklarowało, że jest prawdopodobne, iż w przyszłości, gdy będą potrzebować porady medycznej, skorzystają z tego typu placówki.
Farmaceuci pracujący w przyaptecznych poradniach medycznych muszą przejść odpowiednie szkolenia z zakresu diagnozowania i leczenia chorób. Podczas pracy z pacjentami obowiązuje ich ścisłe stosowanie się do procedur postępowania opracowanych przez zespoły eksperckie. Dzięki temu ryzyko zdrowotne pacjentów jest zredukowane do minimum. W niektórych stanach prawo pozwala farmaceutom na wypisywanie recept na wybrane leki (np. na Florydzie aptekarz może zaordynować pacjentowi leki antyhistaminowe). Obecnie toczy się dyskusja nad zmianą zapisów federalnych, tak aby farmaceuci mogli wydawać niskie dawki statyn pacjentom nieposiadającym recepty lekarskiej.

Brytyjczycy też "za"

Amerykańscy farmaceuci są bardzo pozytywnie nastawieni do poradni przyaptecznych. Praca w nich daje im sporo satysfakcji, a ponadto pozwala zarobić dodatkowe pieniądze za coś, co i tak dotychczas robili w aptece - udzielanie porad medycznych.
Za amerykańskim przykładem zamierzają pójść Brytyjczycy. Według Dawn Primarolo, wiceministra odpowiedzialnego za zdrowie publiczne w Wielkiej Brytanii, zezwolenie farmaceutom posiadającym odpowiednie licencje na przepisywanie niektórych leków znacznie odciążyłoby lekarzy rodzinnych, którzy mogliby wtedy skoncentrować się na diagnozowaniu i leczeniu poważniejszych schorzeń.

Źródło: J. Am. Pharm. Assoc. 2007, czerwiec, 47: 410-414.