Początek roku 2007 zaskoczył wszystkich dużą dynamiką wzrostu wartości rynku. Po bardzo dobrym styczniu, luty okazał się miesiącem niesłabnącego wzrostu rynku. Oceniając rynek przez pryzmat sprzedaży leków z hurtowni do aptek, wzrost wartości sprzedaży wyniósł ponad 10 proc. Tym samym skumulowany wzrost rynku w styczniu i lutym utrzymał się na poziomie blisko 10 proc.

Rośnie sprzedaż ilościowa

Co najciekawsze, znaczny wzrost nastąpił także w kategorii ilościowej (wzrost skumulowany 8,3 proc.). Jest to o tyle interesujące zjawisko, że w ostatnich latach ilość sprzedawanych opakowań leków pozostawała prawie na tym samym poziomie. Wystarczy przypomnieć, że sprzedaż w kategorii ilościowej w roku 2006 zmniejszyła się w stosunku do roku 2005 o 0,5 proc., a w tym samym okresie wartość rynku leków wzrosła o ponad 3,5 proc.
Podsumowując, wzrost wartości rynku z ostatnich lat związany był głównie z zastępowaniem w terapii leków tańszych, starszej generacji lekami bardziej nowoczesnymi, ale jednocześnie droższymi. Ilości sprzedawanych opakowań leków pozostawały na tym samym poziomie. Podobne zjawisko - stagnacji ilościowego wzrostu - obserwowane było zarówno w grupie leków sprzedawanych na receptę, jak i leków OTC. Wzrost rynku w 2007 r. jest od dłuższego czasu pierwszym zwiastunem wzrostu ilościowego. Bardzo interesujące jest, czy trend ten utrzyma się przez dłuższy czas.

Co pokazuje BIP?

Celem naszego badania przy określaniu Branżowego Indeksu Potencjału Marży (BIP) jest ocena rynku w kategorii łącznego potencjału marży dystrybucyjnej. Oznacza to zatem wyliczenie teoretycznej wartości marży, która mogłaby zostać zrealizowana przez apteki i hurtownie, gdyby sprzedaż leków odbywała się w cenach maksymalnych (urzędowych), a sprzedaż leków nierefundowanych nie odbiegałaby od przyjętych standardów. Dla każdego kolejnego miesiąca wyliczamy, zgodnie ze strukturą sprzedaży hurtowni i aptek, wartość potencjału ich marży. Po dodaniu obu wartości uzyskujemy potencjalną wartość całkowitej marży systemu dystrybucji i przedstawiamy w postaci indeksu zmian w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego.
W konsekwencji przyjętych założeń łatwo zauważyć, że wartość potencjału marży wzrasta szczególnie w tych okresach, gdy wzrasta sprzedaż (a zwłaszcza produktów wysokomarżowych) zarówno w hurtowniach, jak i w aptekach. Jak wiemy, rynek farmaceutyczny cechuje duża sezonowość, przy czym wzrosty i osłabienia sprzedaży w aptekach i hurtowniach nie następują w tym samym okresie. Najlepszym tego przykładem jest przełom roku, gdy wysokiej sprzedaży leków z aptek towarzyszy zahamowanie sprzedaży z hurtowni do aptek. Jest to związane z systemem podatkowym, skłaniającym znaczną część aptek do zmniejszania zapasów magazynowych w grudniu. A zatem wysoka marża realizowana przez apteki kompensowana jest przez niską marżę w hurcie. Z kolei w styczniu wysoka sprzedaż leków z aptek dla pacjentów idzie w parze z bardzo dużymi zakupami w hurtowniach związanymi z odbudowywaniem zapasów magazynowych przez apteki. W efekcie łączna marża realizowana w styczniu przez cały system dystrybucyjny jest również bardzo wysoka.
BIP w lutym 2007 roku wyniósł 98 (gdzie 100 = wartość potencjału marży branży w lutym 2006 roku).
Jest to więc znacznie mniej niż w styczniu br. w porównaniu ze styczniem 2006 r. Warto jednak mieć w pamięci fakt, że luty jest krótkim miesiącem, a tym samym zmienność marży realizowanej rok do roku może być względnie duża.
Analizując wartości marży w układzie skumulowanym, a zatem łącznie za styczeń i luty 2007 roku, wartość BIP wyniosła 112 (100 = łączna wartość potencjału marży w styczniu i lutym 2006 roku).
Pojawia się pytanie, czy duża dynamika wzrostu rynku i BIP utrzyma się w dłuższym okresie. Z pewnością po tak dobrych miesiącach, sprzedaż z hurtowni do aptek utrzyma się na niezłym poziomie. Jeśli rynek zacznie zwalniać - pierwsze zaobserwują to apteki.