Zasady opieki farmaceutycznej Data publikacji: 2006-12-13Spełnienie wymogów merytorycznych, stawianych farmaceutom zajmującym się opieką farmaceutyczną, ulokuje ich wśród elity zawodu aptekarza. Jako wysoce specjalistyczna usługa, opieka farmaceutyczna powinna być przede wszystkim kierowana do grupy pacjentów o szczególnym ryzyku problemów terapeutycznych: złożonej sytuacji zdrowotnej i nasilonej polifarmakoterapii. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że nie we wszystkich przypadkach taka działalność farmaceuty znajdzie uzasadnienie ekonomiczne.
W ostatnich latach można zaobserwować dwa równoległe podejścia do opieki farmaceutycznej w Polsce. Z jednej strony podejmowane są skuteczne próby wdrożenia do praktyki aptecznej opieki farmaceutycznej opartej na mocnych naukowych podstawach. Podkreśla się łatwy dostęp pacjenta do farmaceuty, pokazuje się korzyści dla pacjenta płynące z partnerskiej współpracy oraz wzajemnego uzupełniania swoich kompetencji przez farmaceutę i lekarza. Z drugiej strony obserwuje się próby nadużywania modnego terminu "opieki farmaceutycznej" do różnych działań, które nie mają z nią wiele wspólnego. Błędnie utożsamiane z opieką farmaceutyczną są akcje wydawania kart stałego klienta przez apteki czy też stosowanie rabatów cenowych dla wybranych, "znajdujących się pod opieką apteki" pacjentów. Sprowadza to opiekę farmaceutyczną do jednej z form akcji marketingowych aptek.
Używanie określenia "opieka farmaceutyczna" w kontekście dobrej praktyki aptecznej - udzielania informacji o leku, doradztwa w samolecznictwie - również prowadzi do spłycenia problemu. Stwarza to mylne wrażenie jakoby w odniesieniu do przygodnego pacjenta apteki farmaceuta chciał podawać w wątpliwość decyzje terapeutyczne lekarza.
Właściwie pojmowana opieka farmaceutyczna to cykliczny proces, polegający na identyfikacji i rozwiązywaniu przez farmaceutę wielu problemów terapeutycznych pacjenta. Równolegle farmaceuta stara się podnosić świadomość zdrowotną pacjenta w zakresie stosowania się do zaleceń terapeutycznych i wdrożenia stylu życia właściwego w konkretnej chorobie przewlekłej. Nieodłącznym elementem jest prawidłowo przeprowadzony wywiad farmaceutyczny, opracowanie planu opieki oraz prowadzenie dokumentacji podejmowanych czynności. Opieka nie powinna więc być traktowana jako część standardowej ekspedycji leków, ale jest osobną usługą farmaceutyczną, którą farmaceuta podejmuje dopiero w związku z wydawanymi lekami.
Do wdrożenia tak zarysowanego procesu niezbędne jest spełnienie przez aptekę pewnych minimalnych wymogów lokalowych i organizacyjnych. Do podstawowych należą: wyodrębnienie osobnego stanowiska zapewniającego prywatność poruszanych tematów, oddelegowanie dyspozycyjnego, specjalistycznie wyszkolonego farmaceuty, zapewnienie dostępu do fachowej literatury i materiałów informacyjnych dla pacjenta. Pojawiające się głosy o praktycznej niemożności realizacji założeń opieki w polskich realiach są zrozumiałe, jednak najczęściej związane z niezrozumieniem samej idei. Aby sporządzać leki recepturowe, należy posiadać odpowiednio wyposażoną salę recepturową (nikt nie próbuje wykonywać leków przy "pierwszym stole"). Analogicznie, aby prowadzić opiekę farmaceutyczną, trzeba spełnić pewne konkretne wymogi organizacyjne.
Autorzy są członkami zespołu naukowego kierowanego przez prof. Jerzego Brandysa (Katedra Toksykologii, Wydział Farmacji, CM UJ w Krakowie). Zespół jako pierwszy w Polsce koordynował wdrożenie programu opieki farmaceutycznej w praktyce aptecznej w ponad 40 aptekach Małopolski i Wielkopolski (Program Font - www.font.edu.pl). Wyniki programu Font są obecnie w fazie opracowania.
Poleć znajomemu artykuł |