Okazuje się bowiem, że codzienna wymiana soczewek łagodzi alergiczne dolegliwości, ponieważ ogranicza ekspozycję soczewek na alergeny unoszące się w powietrzu i niweluje odkładanie się w nich uczulających depozytów białkowych z filmu łzowego. Dlatego soczewki takie nie są obecnie przeciwwskazane u osób z alergicznym zapaleniem spojówek, a stają się wręcz metodą wspomagającą leczenie farmakologiczne takiego zapalenia.

Wśród soczewek dostępnych na polskim rynku (głównie w sklepach optycznych) wyróżniamy:

1. Soczewki kontaktowe miękkie (hydrożelowe) produkowane z polimerów zawierających dużo wody (36-70 proc.), co nadaje im elastyczności i umożliwia dobry dopływ tlenu niezbędnego dla prawidłowego funkcjonowania rogówki. Ich wadą jest skłonność do osadzania się wspomnianych wyżej substancji białkowych, które mogą wpływać na obniżenie tolerancji soczewek przez oczy, a u niektórych osób wywołać reakcję alergiczną. Soczewki hydrożelowe przeznaczone są do noszenia w ciągu dnia; na noc należy je zdejmować i przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta. Z uwagi na czas używania, soczewki miękkie możemy podzielić na:
-konwencjonalne: roczne (Ciba Soft Standard, Omniflex, Optima 38, Z6),
-systematycznej wymiany, które zmienia się w odstępach 3-miesięcznych (Optima FW, Soflens), 1-miesięcznych (Acti-fresh 400, Focus Visitint, FreshLook, Soflens, Surevue, Zeiss Comfort) lub 2-tygodniowych (Acuvue). Niektóre z tych ostatnich (np. Acuvue 2) można też nosić bez przerwy przez 7 dni łącznie z 6 nocami.
-najnowsze, jednodniowe, zdecydowanie zwiększające komfort oczu, nie wymagające pielęgnacji i polecane dla alergików, np. Acuvue 1-day, Focus Dailies, Softlens One Day.

2. Soczewki systematycznej wymiany silikonowo-hydrożelowe - mają 4-5-krotnie większą przepuszczalność dla tlenu niż dotychczasowe soczewki miękkie i dają jeszcze lepszy komfort noszenia. Można je nosić dzień i noc nawet przez 30 dni (np. Focus Night and Day, Pure Vision).

3. Soczewki kontaktowe twarde produkowane z polimetakrylanu metylu nieprzepuszczalnego dla tlenu. Są mniej komfortowe dla oka niż soczewki miękkie, toteż wskazane są do korygowania astygmatyzmu i dużych wad wzroku, leczenia ciężkich chorób okulistycznych. Nadają się tylko do noszenia w ciągu dnia i wymagają bardziej troskliwej pielęgnacji.

4. Soczewki twarde gazoprzepuszczalne - łączą cechy soczewek twardych i miękkich. Wytwarzane są z elastyczniejszych polimerów, które przepuszczają tlen do rogówki. Na początku noszenia mogą powodować dyskomfort dla oczu.

5. Soczewki kosmetyczne i kolorowe - produkowane z polimerów mniej przepuszczających tlen niż soczewki miękkie i dlatego przeznaczone są do krótszego noszenia. Ponieważ zawierają barwniki, polecane są przy kamuflowaniu niektórych chorób oczu (np. braku tęczówki, zmętnieniu rogówki) lub wtedy, gdy osoba nosząca soczewki chce zmienić barwę tęczówki.

Dodatkowo soczewki kontaktowe dzielą się na:
-sferyczne do korekcji krótkowzroczności i nadwzroczności,
-toryczne do korekcji astygmatyzmu,
-progresywne, korygujące starczowzroczność.

Farmakoterapia alergicznego zapalenia spojówek

Farmaceuta, u którego pacjent z alergicznym zapaleniem spojówek szuka pomocy, może mu zaproponować w ramach sprzedaży odręcznej OTC krople do oczu z lekiem antyhistaminowym (Emadine), krople do oczu z lekiem obkurczającym naczynia krwionośne (Mibalin, Oculosan, Starazolin, Visine) lub krople złożone zawierające lek antyhistaminowy i obkurczający naczynia krwionośne (Alergoftal, Betadrin, Oftopfenazol, Spersallerg). Doustne leki przeciwhistaminowe działają słabiej na objawy oczne, ale wyraźnie redukują pozostałe objawy pyłkowicy, zwłaszcza świąd. Dlatego aptekarz może polecić bez recepty najmniejsze opakowanie leku antyhistaminowego cetyryzyny (Acer, Allertec, Amertil, CetAlergin, Letizen, Zodac, Zyrtec) lub loratadyny (Alerfan, Aleric, Flonidan, Loram, Loratadyna, Loratan, Loratine, Nalergine). Do profilaktyki alergicznego zapalenia spojówek stosuje się lodoksamid (Alomide) lub kromony będące stabilizatorami komórek tucznych (Cromohexal, Cromosol, Lecrolyn, Polcrom).

Ponieważ coraz więcej ludzi nosi soczewki kontaktowe, farmaceuta powinien rutynowo informować każdego pacjenta, że nosząc miękkie ?kontakty" należy je zdejmować na czas zakraplania leku do oczu i zakładać ponownie po co najmniej 15 minutach. Konieczne jest również sprawdzanie składu kropli ocznych, gdyż konserwant chlorek benzalkoniowy - obecny np. w Alomide, Mibalinie, Visine, Betadrinie czy Oftofenazolu - może uszkadzać soczewki kontaktowe miękkie powodując ich zmętnienie. Bezpieczniej jest w trakcie kuracji tymi kroplami zamiast soczewek nosić okulary.

Jako leczenie ułatwiające eliminację alergenów z worka spojówkowego aptekarz może zaproponować preparaty sztucznych łez nie zawierające konserwantów, np. Filmabak, Hyabak, Hylo-comod, Oculotect Fluid Sine, Tears Naturale Free. Krople te pomocne są także w leczeniu tzw. zespołu suchego oka związanego z wysychaniem spojówki i rogówki wskutek upośledzenia wydzielania łez, które może pojawić się podczas noszenia soczewek kontaktowych.

Soczewki przyczyną alergii

Soczewki kontaktowe, choć bardzo wygodne i dyskretne, u niektórych pacjentów mogą same dawać powikłania pod postacią alergicznych chorób narządu wzroku. Zaliczamy do nich: kontaktowe alergiczne zapalenie spojówek oraz olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek. Pierwsze z tych powikłań występowało w przeszłości w następstwie uczulenia na tiomersal będący konserwantem płynów do pielęgnacji soczewek. Obecnie praktycznie nie występuje, ponieważ zdecydowana większość płynów pielęgnujących soczewki nie zawiera tiomersalu.

Drugi typ uczulenia na soczewki kontaktowe, tj. olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek rozwija się w wyniku drażnienia spojówki przez odkładające się na soczewkach kontaktowych miękkich wspomniane już depozyty białkowe z filmu łzowego. Osobami predysponowanymi do tego rodzaju schorzenia są chorzy na astmę oskrzelową, katar sienny oraz z alergią na sierść zwierząt. Choroba ta objawia się po długim czasie używania soczewek kontaktowych wzmożonym wydzielaniem śluzu, dyskomfortem podczas ich noszenia oraz swędzeniem oczu po zdjęciu soczewek. Niektórzy chorzy skarżą się na przymglenie widzenia w soczewkach. Leczenie olbrzymiobrodawkowego zapalenia spojówek wymaga przestrzegania prawidłowej pielęgnacji soczewek kontaktowych, nieprzekraczania okresu, na jaki są przeznaczone, ograniczenia czasu ich każdorazowego noszenia do niezbędnego minimum, czasem zmiany soczewek na bardziej gazoprzepuszczalne lub zmiany płynu do pielęgnacji na inny. Korzystnie działa też podawanie kromonu w kroplach do oczu.
Soczewki kontaktowe mogą być więc zarówno jednym ze sposobów leczenia alergii narządu wzroku, jak i jej przyczyną. Dlatego najlepiej po udzieleniu pierwszej pomocy, mającej złagodzić dolegliwości w aptece, skierować pacjenta do dalszego leczenia w poradni okulistycznej.