W patogenezie RZS kluczową rolę odgrywają nacieki z limfocytów i komórek plazmatycznych w obrębie błony maziowej zajętych stawów. Rytuksimab i okrelizumab to przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko cząsteczkom CD20 obecnym na powierzchni limfocytów B. Są one skuteczne u około połowy pacjentów z RZS. Poprzednie badania wskazują, że obecność stałego poziomu komórek B we krwi po terapii tymi lekami koreluje z jej gorszymi wynikami. Za brak spadku poziomu limfocytów B we krwi po zastosowaniu leków biologicznych odpowiadają niedojrzałe komórki B (plazmoblasty) nie wykazujące ekspresji CD20.

Korzystając z danych i próbek z 4 zrandomizowanych badań z rytuksimabem i okrelizumabem u chorych na RZS, niemieccy naukowcy ocenili ilość i jakość limfocytów B we krwi obwodowej, stosując technikę opartą na badaniu RNA. Sprawdzono, czy różnice w rodzajach limfocytów B obecnych we krwi przed terapią, mają wpływ na skuteczność leczenia rytuksimabem i okrelizumabem. Okazało się, że zwiększony poziom markerów molekularnych dla plazmoblastów korelował ze znacznie gorszą odpowiedzią na terapię biologiczną anty-CD20. Testy użyte przez badaczy mogą zidentyfikować w praktyce klinicznej około 20 proc. pacjentów z RZS, którzy nie odniosą korzyści z włączenia terapii przeciwciałami monoklonalnymi anty-CD20.


Źródło: JAMA, 2011, 306:1853.