Rak płuca jest chorobą o skrytym przebiegu, a na dodatek brakuje metod wczesnego wykrywania tego nowotworu, mających potwierdzoną naukowo skuteczność. W innych typach nowotworu dostępne są stosunkowo łatwe do przeprowadzenia, mało inwazyjne i niezbyt drogie badania diagnostyczne jak np. mammografia czy cytologia. Aby zwiększyć wczesną wykrywalność raka płuca w kilku krajach świata rozpoczęto lokalne programy badań przesiewowych przy użyciu tomografii komputerowej. Do badań tych zaprasza się osoby z grupy wysokiego ryzyka tego nowotworu (tj. obecnych lub byłych palaczy tytoniu). Szacuje się, że klasyczne badanie rentgenowskie ujawnia tylko około 20 proc. zmian w płucach, które widoczne są w tomografii komputerowej. Badanie CT pozwala natomiast na wykrycie guzków nawet o średnicy 3 mm, stąd wybór tej metody jako optymalnej przy badaniach przesiewowych.

Dotychczas brakowało jednak danych, które pokazywałyby, czy badania przesiewowe rzeczywiście przekładają się na zmniejszenie umieralności z powodu raka płuca. Pierwszych dowodów na to dostarczyła szeroko zakrojona analiza sponsorowana przez amerykański Narodowy Instytut Raka, opublikowana kilka dni temu na łamach New England Journal of Medicine.

W trwającym 20 miesięcy badaniu uczestniczyło 53 tys. osób, którym zaproponowano wykonanie tomografii komputerowej (n=26 722) lub prześwietlenia promieniami X (n=26 732). U 39 proc. osób z grupy CT i 16 proc. osób z grupy RTG stwierdzono konieczność dalszej diagnostyki w kierunku raka płuca. Około 95 proc. podejrzeń raka płuca w każdej grupie okazało się wynikami fałszywie dodatnimi, ale u części pacjentów rzeczywiście rozwijał się nowotwór. Ostatecznie w grupie RTG śmiertelność z powodu raka płuca wyniosła 309 zgonów/100 tys. osób/rok, natomiast w grupie CT – 247 zgonów/100 tys. pacjentów/rok czyli o 20 proc. mniej.

Źródło: NEJM 2011, 29 czerwca online (doi: 10.1056/NEJMoa1102873).