19 maja 2009 roku ogłoszone zostały w Luksemburgu wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w następujących sprawach: Komisja Europejska/Włochy - sprawa C-531/06 (...), Izba Aptekarska Kraju Związkowego Saary/Inne podmioty - połączone sprawy C-171/07 i C-172/07 (...). Europejski Trybunał Sprawiedliwości przychylił się do opinii rzecznika generalnego ETS Yves'a Bota z dnia 16 grudnia 2008 roku orzekając, że posiadanie i prowadzenie apteki może być zastrzeżone wyłącznie dla farmaceutów, a uregulowania włoskie i niemieckie ustanawiające taką zasadę są uzasadnione celem polegającym na zagwarantowaniu pewnego i należytej jakości zaopatrzenia ludności w produkty lecznicze.

Bardzo mądre uzasadnienie tego wyroku powinno być szczegółowo przeanalizowane zarówno w Ministerstwie Zdrowia, jak i przez wszystkich członków sejmowej i senackiej Komisji Zdrowia. Z pewnością wpłynęłoby to pozytywnie na prace nad oczekiwaną nowelizacją Prawa farmaceutycznego. (...)

1. Trybunał podkreślił bardzo szczególny charakter produktów leczniczych, gdyż skutki lecznicze odróżniają je zasadniczo od innych towarów.
2. Jeśli produkty lecznicze są przyjmowane bez potrzeby lub w nieodpowiedni sposób, mogą w poważnym stopniu zaszkodzić zdrowiu, czego pacjent może nie być świadomy podczas ich przyjmowania.
3. Państwa członkowskie UE mogą wymagać, aby produkty lecznicze były dystrybuowane przez apteki korzystające z rzeczywistej niezależności zawodowej.
4. Uznaje się, że zawodowy farmaceuta prowadzi aptekę nie tylko w celu osiągania zysków, ale także, by realizować swe obowiązki zawodowe. (...)
5. Niefarmaceuci z definicji nie posiadają wykształcenia, doświadczenia i odpowiedzialności równoważnych z tymi, jakie posiadają farmaceuci. W takich okolicznościach należy stwierdzić, że nie zapewniają takich samych gwarancji, jak te, które zapewniają farmaceuci.
6. (...) Państwo członkowskie może w ramach przysługującego mu zakresu uznania przyjąć, że prowadzenie apteki przez niefarmaceutę może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego. (...)
7. Państwo członkowskie może uznać, że istnieje zagrożenie, iż mniej ograniczające przepisy mające na celu zapewnienie niezależności zawodowej farmaceutów, takie jak system kontroli i sankcji, będą w praktyce naruszane, zważywszy, że interes, jaki posiada niefarmaceuta w osiąganiu zysków nie jest ograniczany w taki sam sposób, jak interes niezależnych farmaceutów i że podporządkowanie farmaceutów, jako osób zatrudnionych, prowadzącemu aptekę mogłoby utrudnić im sprzeciwienie się poleceniom wydanym przez tego prowadzącego.

Ogłoszony wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości stanowi przełom w walce europejskich aptekarzy z liberalizacyjnymi naciskami Komisji Europejskiej. Jest to ogromny sukces, zapewniający stabilność ekonomiczną niezależnych aptek w większości krajów UE. Jest on również bardzo korzystny dla pacjentów, którzy będą mogli liczyć na niezależne fachowe porady aptekarzy wykonujących swój wolny zawód. Powinien stanowić wzór dla podejmowania właściwych decyzji w zakresie należytego zaopatrzenia pacjentów w produkty lecznicze!

Zachęcam też do przeczytania pełnego tekstu komunikatu prasowego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.