Randomizowane badanie kliniczne CHARISMA opublikowane w ostatnim numerze Annals of Internal Medicine (2009, 150: 379-386), miało na celu porównanie długoterminowej skuteczności terapeutycznej klopidogrelu vs placebo u pacjentów z rozpoznaną miażdżycą tętnic lub stwierdzonymi kilkoma nakładającymi się czynnikami ryzyka choroby wieńcowej. Dodatkowo wszyscy pacjenci otrzymywali aspirynę w dawkach od 75 do 162 mg/dziennie, ustalanych indywidualnie przez lekarzy prowadzących.

Dla potrzeb analizy post hoc uczestników badania podzielono na trzy grupy: pierwsza przyjmowała aspirynę w dawce poniżej 100 mg na dobę (n = 7180), druga otrzymywała 100 mg aspiryny dziennie (n = 4 961), a trzecia powyżej 100 mg aspiryny (n = 3 454).

Naukowcy m.in. z USA i Szwajcarii przeprowadzający analizę nie stwierdzili różnic w efektywności aspiryny pomiędzy trzema grupami. W podgrupie pacjentów otrzymujących aspirynę wraz z klopidogrelem zauważono, że wyższe dawki kwasu acetylosalicylowego związane są z nieco większym ryzykiem działań niepożądanych. Autorzy konkludują zatem, że niższe dawki aspiryny (od 75 do 81 mg dziennie) dają optymalny bilans korzyści i ryzyka w przypadku pacjentów potrzebujących długoterminowej terapii aspiryną, zwłaszcza, jeśli łączy się ją z klopidogrelem.

Otrzymane rezultaty są zgodne z wynikami wcześniejszej analizy post hoc danych pochodzących z badania CURE, a także opublikowanymi kilka dni temu w Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes (2009, 2: 78-87) wynikami badania WHI dotyczącymi efektów stosowania aspiryny u kobiet w wieku pomenopauzalnym.

Okazało się, że u pacjentek przyjmujących codziennie aspirynę znacząco zmniejsza się ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, zgonu z przyczyn kardiologicznych oraz z jakiejkolwiek przyczyny w porównaniu do pacjentek nie stosujących aspiryny. Gdy przeanalizowano wyłącznie podgrupę kobiet stosujących prewencję aspirynową, stwierdzono jednak, że nie ma różnic w efektywności tej prewencji pomiędzy pacjentkami przyjmującymi 325 aspiryny dziennie (n = 2871) i pacjentkami otrzymującymi 81 mg dziennie (n = 1230).

Najbardziej wiarygodnych rezultatów odnośnie do optymalnych dawek aspiryny stosowanych w prewencji sercowo-naczyniowej dostarczy jednak toczące się badanie CURRENT-OASIS-7, które od początku zostało zaprojektowane w celu porównania skuteczności działania różnych dawek kwasu acetylosalicylowego. W badaniu CURRENT-OASIS-7 uczestniczy 25 tys. pacjentów, a jego wyniki będą znane jeszcze w tym roku.